Estetyka na marginesie?

Przegląd nurtów estetyki feministycznej

Avant, wol. XI, nr 3, doi: 10.26913/avant.2020.03.08
publikowane na licencji CC BY-NC-ND 3.0

Natalia Anna Michna
Instytut Filozofii
Uniwersytet Jagielloński
natalii26 @ gmail.com

Publikacja Online First: 29 grudnia 2019   Pełny tekst

Abstrakt: W artykule przedstawiam problematykę związaną ze współczesnymi interwencjami feministycznymi w zakresie estetyki. W pierwszej kolejności zajmuję się kwestiami zdefiniowania i autonomizacji estetyki feministycznej, odwołując się do poglądów takich badaczek, jak C. Korsmeyer, H. Hein, M. Devereaux, R. Lorraine Cox, E. Lauter czy P. Zeglin Brand. Następnie dokonuję przeglądu głównych nurtów estetyki feministycznej obecnych w filozofii od lat siedemdziesiątych XX wieku. Nurty te określam jako: historyczno-krytyczny, esencjalistyczny, matriarchalny oraz anty-teoretyczny. Moim celem jest syntetyczne omówienie kondycji estetyki feministycznej jako ważnej dyscypliny filozoficznej, która z wielu względów pozostawała – i, jak sądzę, nadal pozostaje – na marginesie feministycznej filozofii.

Słowa kluczowe: filozofia feministyczna; estetyka feministyczna; krytyka feministyczna; esencjalizm; matriarchat; anty-teoria


Aesthetics on the margins? Overview of currents in feminist aesthetics

Abstract: In the article I present selected problems related to contemporary feminist interventions in the field of aesthetics. I first deal with the issues of defining and autonomizing feminist aesthetics, referring to the views of such researchers as C. Korsmeyer, H. Hein, M. Devereaux, R. Lorraine Cox, E. Lauter, and P. Zeglin Brand. Then I present the main currents of feminist aesthetics present in philosophy since the 1970s. I define these currents as: historical-critical, essentialist, matriarchal and anti-theoretical. My goal is to synthetically discuss the condition of feminist aesthetics as an important philosophical discipline which for many reasons remained – and, I believe, still remains – on the margins of feminist philosophy.

Keywords: feminist philosophy; feminist aesthetics; feminist criticism; essentialism; matriarchy; anti-theory


Bibliografia

Anderson, E. (1995). Feminist Epistemology: An Interpretation and a Defense. Hypatia, 10/3, 50-84.
https://doi.org/10.1111/j.1527-2001.1995.tb00737.x
Battersby, Ch. (1995). Stages on Kant’s Way: Aesthetics, Morality, and the Gendered Sublime. W: Zeglin Brand, P., Korsmeyer, C. (red.). Feminism and Tradition in Aesthetics, (s. 88-114). Pennsylvania: The Pennsylvania State University Press.
Brand, P. (2006). Feminist Art Epistemologies: Understanding Feminist Art. Hypatia, 21/3, 166-189.
https://doi.org/10.1111/j.1527-2001.2006.tb01119.x
Brand, P. (2007). Feminism and Aesthetics. W: Alcoff, L., Feder Kittay, E. (red.). The Blackwell Guide to Feminist Philosophy, (s. 254-265). Malden, MA: Blackwell.
https://doi.org/10.1002/9780470696132.ch14
Devereaux, M. (2005). Feminist Aesthetics. W: Levinson, J. (red.). The Oxford Handbook of Aesthetics, (s. 647-66). Oxford: University Press.
https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199279456.013.0038
Dziamski, G. (1995). Sztuka feministyczna, czyli pochwała inności. W: Dziamski, G. (red.). Awangarda po awangardzie, od neoawangardy do postmodernizmu, (s. 45-74). Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.
Duran, J. (2007). Woman, Literature and Philosophy. Hampshire UK: Ashgate Publishing.
https://doi.org/10.1353/phl.2007.0005
Frueh, J. (2003). Vaginal Aesthetics. Hypatia, 18/4,137-158.
https://doi.org/10.1111/j.1527-2001.2003.tb01416.x
Göttner-Abendroth, H. (1986). Nine Principles of a Matriarchal Aesthetic. W: Ecker, G. (red.). Feminist Aesthetics, trans. H. Anderson, (s. 81-94). Boston: Beacon Press.
Göttner-Abendroth, H. (1991). Dancing Goddess: Principles of a Matriarchal Aesthetic, trans. M.T. Krause, Boston: Beacon Press.
Hagaman, S. (1990). Feminist Inquiry in Art History, Art Criticism, and Aesthetics: An Overview for Art Education. Studies in Art Education, 32/1, 27-35.
https://doi.org/10.2307/1320397
Hein, H. (1990). The Role of Feminist Aesthetics in Feminist Theory. The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 48/4, 281-291.
https://doi.org/10.2307/431566
Hein, H. (1993). Refining Feminist Theory: Lessons from Aesthetics. W: Hein, H., Korsmeyer, C. (red.). Aesthetics in Feminist Perspective, (s. 3-18). Bloomington-Indianapolis: Indiana University Press.
Hein, H. (1998). Why Not Feminist Aesthetic Theory?, The Journal of Speculative Philosophy, 12/1, 20-34.
Irvin, S. (2016) Body Aesthetics. Oxford: Oxford University Press.
https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780198716778.001.0001
Korsmeyer, C. (1993). Reflections on Aesthetics and Feminism, The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 51/2, 199-206.
https://doi.org/10.2307/431386
Korsmeyer, C. (2004). Feminist Aesthetics. W: Stanford Encyclopedia of Philosophy, http://plato.stanford.edu/entries/feminism-aesthetics/ (11.04.2019).
Korsmeyer, C. (2013). Aesthetics: Feminismʼs Hidden Impact, APA Newsletter on Feminism and Philosophy, 13/1, 8-11.
Korsmeyer, C. (2013). Foreword. W: Zeglin Brand, P. (red.), Beauty Unlimited, (s. xiii-xv). Bloomington-Indianapolis: Indiana University Press.
Lauter, E. (1993). Re-Enfranchising Art: Feminist Interventions in the Theory of Art. W: Hein, H., Korsmeyer, C. (red.). Aesthetics in Feminist Perspective, (s. 21-43). Bloomington-Indianapolis: Indiana University Press.
Lintott, S. (2008). Aesthetics, Feminist Theory, and Feminist Aesthetics, http://aesthetics-online.org/?page=LintottFeminist (2.04.2019).
Lorraine Cox, R. (1990). A Gynecentric Aesthetic. Hypatia, 5/2, 43-62.
https://doi.org/10.1111/j.1527-2001.1990.tb00416.x
Marcus, J. (1984). Still Practice, A/Wrested Alphabet: Toward a Feminist Aesthetics. Tulsa Studies in Women’s Literature. 3/1/2, 79-97.
https://doi.org/10.2307/463826
Mattick, P. Jr. (1995). Beautiful and Sublime: ‘Gender Totemism’ in the Constitution of Art, w: Feminism and Tradition in Aesthetics. W: Zeglin Brand, P., Korsmeyer, C. (red.). Feminism and Tradition in Aesthetics, (s. 27-48). Pennsylvania: The Pennsylvania State University Press.
https://doi.org/10.2307/431567
Ryan Musgrave, L. (2019). Feminist Aesthetics and Philosophy of Art: The Power of Critical Visions and Creative Engagement, książka w przygotowaniu, strona wydawcy: https://www.springer.com/us/book/9781402068362 [dostęp: 16.04.2019].
Tuttle, L. (1986). Encyclopedia of Feminism. Harlow: Longman.
Worth, S. (2001). Feminist Aesthetics. W: Gaunt, B., McIver Lopes, D. (red.), The Routledge Companion to Aesthetics, (s. 437-446). London: Routledge.
Young, I.M. (2005). On Female Body Experience. ‘Throwing Like a Girl’ and Other Essays. New York: Oxford University Press.
https://doi.org/10.1093/0195161920.001.0001
Young-Bruehl, E. (1989). The Education of Women as Philosophers. W: Malson, M.R., O’Barr, J.F., Westphal-Wihl, S., Wyer, M. (red.). Feminist Theory in Practice and Process, (s. 35-49). Chicago: University of Chicago Press.
Plonowska-Ziarek, E. (2012). Aesthetics: An Important Category of Feminist Philosophy, Journal of Speculative Philosophy. 26/2, 385-393.
Plonowska-Ziarek, E. (2014). Feminist Aesthetics: Transformative Practice, Neoliberalism, and the Violence of Formalism. Differences, 25/2, 101-115.
https://doi.org/10.1215/10407391-2773445

Możliwość komentowania jest wyłączona.